De vereniging heeft altijd grote aandacht gehad voor het behoud van de gezondheid en het goede karakter van het ras (zie de stukjes over gezondheid en gedrag verderop). Zo werd, na de melding van enkele (tot op heden nog steeds onbevestigde) gevallen van PRA in Ierland (rond 1978 bij één kennel) besloten dat alle Wheatens (binnen de vereniging), doch zeker de honden waarmee gefokt zou gaan worden, op PRA onderzocht moesten worden. Ondanks dat hier in Nederland al in geen jaren verdere gevallen geconstateerd werden, is in een fokkeroverleg toch met grote meerderheid besloten het onderzoek, nu uitgebreid naar alle op het formulier (van de Nederlandse onderzoekers / De Hirschfeldt Stichting) voorkomende oogafwijkingen, te continueren.

Een belangrijk onderdeel bij het bewaken van de gezondheid en het karakter van het ras is het volgen van de combinaties van de gebruikte ouderdieren en de mate van verwantschap daartussen. Er is niets tegen een verantwoorde lijnteelt, waarbij de achtergrond (lees voorouders) van de ouderdieren voor wat betreft gezondheid en karakter in de afweging bij het inzetten van een hond voor de fokkerij meegenomen wordt. Wanneer er echter een te grote verwantschap tussen alle voor de fok gebruikte dieren gaat optreden liggen zaken als “inteeltdepressie” op de loer.

De vereniging heeft altijd de mate van verwantschap tussen de ouderdieren steeds gemonitord en het inteeltcoëfficiënt van de gefokte nesten berekend. Het geeft een inzicht in het beleid van de diverse fokkers die de gegevens mee kunnen laten wegen in hun verdere beslissingen. Er kan geconstateerd worden, kijkend naar de hele populatie, d.w.z niet naar individuele nesten, dat er een dalende tendens is voor wat betreft het inteeltcoëfficiënt bij de gefokte nesten, hetgeen betekent dat er met meerdere ouderdieren uit meer diverse lijnen gefokt wordt, die minder aan elkaar verwant zijn.

Gezondheid en gedrag

Het welbevinden van onze Wheatens is erg belangrijk. Als onze hond zich lekker voelt werkt dit door op zijn omgeving. Gezondheid en gedrag zijn daarom essentieel. De fokkers die zijn aangesloten bij onze rasvereniging doen hun uiterste best Wheatens te fokken die gezond zijn naar lichaam en geest. Ieder ras heeft zijn zwakke punten. Ook de Wheaten ontkomt hier niet aan. Hoewel uitsluitend gefokt mag worden met gezonde ouderdieren duiken er van tijd tot tijd onvolkomenheden op. Ziekten waar we in het verleden mee te maken hebben gehad en die nog steeds af en toe voorkomen zijn: huidziekten, o.a. allergieën en eczeem, orthopedische problemen, bijv. heupdysplasie en patellaluxatie, mammatumoren en hormonale stoornissen. Een in 1995 door de rasvereniging gestarte gezondheidsenquête, die helaas maar twee keer door gebrekkig functioneren van de Hirschfeld Stichting kon worden uitgevoerd, leverde geen verontrustende uitkomsten op. Er was geen sprake van een specifiek rasgebonden probleem. Gelukkig overlijden de meeste Wheatens door ouderdom.

Oogonderzoek

Waar we ons echter op dit moment wel zorgen over maken zijn enkele nesten waarin pups voorkomen met aangeboren multiple oogafwijkingen, die genetisch zijn bepaald. Deze pups hebben meestal nog een redelijk gezichtsvermogen en de aandoening verergert niet tijdens het verdere leven van de honden. Door de juiste combinaties van ouderdieren te maken en door zoveel mogelijk verschillende honden voor de fokkerij in te zetten, moet worden getracht het risico zo klein mogelijk te houden. Over dit onderwerp zijn we in overleg met het oogpanel van de afdeling GGW (Gezondheid, Gedrag en Welzijn) van de Raad van Beheer. Ook zien we een aantal gevallen van een schijnbaar onschuldige aandoening, de distichiasis. Dit is een abnormale inplant van een of meer haren op de ooglidrand, die het hoornvlies irriteren en beschadigen en in ernstige gevallen ontsteking en blindheid veroorzaken. Het is een erfelijke aandoening en vaak ook onderdeel van de bovengenoemde aangeboren multiple oogafwijkingen. Een ander erfelijk bepaalde oogziekte is PRA (progressieve retina atrophie), die onherroepelijk tot blindheid leidt. Deze ziekte is vroeger sporadisch voorgekomen bij de Wheatens in Nederland, maar is de laatste jaren niet meer gezien.

Toch moeten we ook hiervoor waakzaam blijven. De rasvereniging eist dan ook een oogonderzoek van alle fokdieren, reu en teef, voor de dekking plaatsvindt.

PLE/PLN

Een andere zorg is het toenemend aantal dragers van en lijders aan de fataal verlopende genetisch bepaalde ziekten PLE (protein losing enteropathy), PLN (protein losing nephropathy) en RD (renal dysplasia), in ons omringende landen. Het zijn ziekten waarbij eiwitverlies en nierinsufficiëntie optreden die tenslotte tot de dood van de hond leiden. In Nederland komen deze ziekten, voor zover ons bekend, nog niet voor. In met name Amerika, Canada, Engeland en de Scandinavische landen is dit een levensgroot probleem. Wij moeten hierop zeer alert zijn en met onze zusterverenigingen in de betreffende landen in contact blijven om zoveel mogelijk gegevens uit te wisselen om inzicht te krijgen in de wijze van vererving en het voorkomen van deze ziekten.

Gedrag

De Wheaten is een echte terriër, eigengereid, levenslustig en aanhankelijk. In de juiste handen is het een heerlijke hond. De basis is een goede opvoeding. Met tact en geduld is veel aan te leren, maar eenmaal verkeerd aangeleerd gedrag is moeilijk te corrigeren. We moeten ervoor waken te fokken met Wheatens die in aanleg een minder prettig karakter hebben. Voor nadere informatie over en melding van ziektegevallen kunt u altijd terecht bij de huidige gezondheidscommissaris.